Dış Ticaret

Dış Ticarette Proforma Fatura (Proforma Invoice) Nedir?

Proforma Faturanın Amacı, Unsurları, Düzenlenmesi ve Uluslararası Ticarette Kullanımı

Uluslararası ticarette ihracat süreci çoğu zaman taraflar arasında teklif verilmesi ve ticari şartların belirlenmesi ile başlar. Bu aşamada en sık kullanılan belgelerden biri Proforma Fatura (Proforma Invoice) olup, alıcı ile satıcı arasındaki ticari görüşmelerin yazılı hâle getirilmesini sağlayan önemli bir belgedir.

Proforma fatura, satışı kesinleşmiş bir işlemi belgelemekten ziyade, planlanan satışa ilişkin ürün bilgilerini, fiyatları, teslim ve ödeme şartlarını karşı tarafa sunmak amacıyla hazırlanır. Bu nedenle birçok ihracat işleminde sipariş öncesi veya sipariş aşamasında düzenlenen ilk ticari belgelerden biri olarak kabul edilmektedir.

Özellikle mobilya ihracatında ürün ölçülerinin, malzeme özelliklerinin, fiyatların ve teslim şartlarının ayrıntılı olarak belirlenebilmesi açısından proforma fatura hem ihracatçı hem de ithalatçı için önemli bir planlama aracıdır.

Proforma Fatura (Proforma Invoice) Nedir?

Proforma fatura; ihracatçı tarafından ithalatçıya gönderilen, planlanan satış işlemine ilişkin ürün bilgilerini, fiyatları ve ticari şartları içeren ön teklif niteliğinde bir ticari belgedir.

Bu belge;

satış görüşmelerini yazılı hâle getirir,
alıcının sipariş kararını vermesine yardımcı olur,
ödeme ve teslim şartlarını gösterir,
ithalat izinleri veya finansman başvurularında istenebilir,
tarafların ticari beklentilerini netleştirmeye katkı sağlar.

Ancak proforma fatura tek başına satışın gerçekleştiğini gösteren resmî bir satış faturası değildir.

Proforma Faturanın Temel Unsurları Nelerdir?

Hazırlanan proforma faturada işlemin niteliğine göre farklı bilgiler bulunabilmekle birlikte genel olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:

Satıcı firmanın unvanı ve iletişim bilgileri
Alıcı firmanın unvanı ve iletişim bilgileri
Proforma fatura numarası
Düzenlenme tarihi
Ürünlerin ticari tanımı
Ürün miktarı
Birim fiyat
Toplam teklif tutarı
Kullanılan para birimi
Incoterms® teslim şekli
Teslim yeri
Ödeme şekli
Teklif geçerlilik süresi
Varsa özel ticari şartlar

İhracat yapılacak ülkenin uygulamalarına göre ilave bilgiler de talep edilebilir.

Proforma Faturayı Kim Düzenler?

Proforma fatura, ihracatçı (satıcı) firma tarafından hazırlanır ve ithalatçı (alıcı) firmaya gönderilir.

Belgenin amacı, tarafların ticari şartlar üzerinde anlaşmasını sağlamaktır. Alıcı tarafından kabul edilmesi hâlinde sonraki aşamalarda sipariş süreci ve gerekli diğer ihracat belgeleri hazırlanabilir.

Proforma Fatura Hangi Dilde Hazırlanmalıdır?

Uluslararası ticarette proforma faturaların hazırlanacağı dil konusunda tek tip zorunlu bir uygulama bulunmamaktadır.

Ancak uygulamada;

İngilizce,
ithalatçı ülkenin kabul ettiği dil,
veya tarafların üzerinde mutabık kaldığı ticari dil

kullanılmaktadır.

İhracat yapılacak ülkenin taleplerinin önceden öğrenilmesi ve gerektiğinde ilgili dilde belge hazırlanması sürecin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayabilir.

Proforma Fatura Ne Amaçla Kullanılır?

Proforma fatura birçok farklı ticari işlemde kullanılabilmektedir.

Bunlardan bazıları şunlardır:

Fiyat teklifi sunulması
Sipariş öncesi ticari şartların belirlenmesi
İthalat izin başvuruları
Banka finansman işlemleri
Akreditif hazırlıkları
Gümrük ön değerlendirmeleri
Taraflar arasında sözleşme hazırlık süreci

Belgenin kullanım amacı, ticari işlemin niteliğine göre değişiklik gösterebilir.

Mobilya İhracatında Proforma Fatura

Mobilya ihracatında ürünler çoğu zaman siparişe özel üretildiği için proforma faturanın önemi daha da artmaktadır.

Örneğin;

ürün ölçüleri,
renk seçenekleri,
malzeme türü,
teslim süresi,
ambalaj şekli,
ödeme planı,
Incoterms® teslim şekli

gibi bilgiler proforma faturada açık şekilde belirtilerek tarafların aynı ticari şartlarda anlaşmasına katkı sağlanabilir.

Bu durum, üretim planlamasının ve ihracat organizasyonunun daha sağlıklı yürütülmesine yardımcı olabilir.

Proforma Fatura ile Ticari Fatura Arasındaki Fark

Proforma fatura ile ticari fatura farklı amaçlarla düzenlenen iki ayrı belgedir.

Proforma fatura;

teklif niteliği taşır,
satış öncesinde hazırlanır,
ticari şartları gösterir.

Ticari fatura ise;

satış gerçekleştikten sonra düzenlenir,
resmî satış belgesidir,
gümrük ve ihracat işlemlerinde kullanılan temel ticari evraklardan biridir.

Bu nedenle proforma fatura ile ticari fatura birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Özetle

Proforma fatura (Proforma Invoice), uluslararası ticarette satış öncesi hazırlanan ve taraflar arasındaki ticari şartları gösteren önemli bir ön teklif belgesidir. Ürün bilgileri, fiyat, teslim şekli ve ödeme koşulları gibi temel ticari unsurları içeren bu belge, ihracat sürecinin planlı şekilde yürütülmesine katkı sağlar. Ticari faturadan farklı olarak resmî satış belgesi niteliği taşımaz; ancak uluslararası ticarette en sık kullanılan hazırlık belgelerinden biridir.

BİLGİLENDİRME VE HUKUKİ UYARI

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki, mali, bankacılık, vergi, gümrük veya dış ticaret danışmanlığı niteliği taşımaz. Proforma faturaların hazırlanmasına ilişkin uygulamalar; ihracat yapılan ülkeye, yürürlükteki mevzuata, ticari sözleşmelere ve taraflar arasındaki anlaşmalara göre değişiklik gösterebilir. Herhangi bir ihracat veya ithalat işlemi öncesinde güncel resmî düzenlemelerin kontrol edilmesi ve gerektiğinde gümrük müşaviri, mali müşavir, hukukçu veya dış ticaret uzmanından profesyonel destek alınması önerilir.

Kaynaklar

T.C. Ticaret Bakanlığı
International Chamber of Commerce (ICC)
Dünya Gümrük Örgütü (World Customs Organization - WCO)
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD)
International Federation of Freight Forwarders Associations (FIATA)

İÇİNDEKİ KONULAR

dış ticarette proforma fatura, proforma fatura nedir, proforma invoice, proforma invoice nedir, proforma fatura nasıl hazırlanır, proforma faturanın unsurları, proforma faturayı kim düzenler, proforma fatura hangi dilde hazırlanır, proforma faturada bulunması gereken bilgiler, ihracatta proforma fatura, uluslararası ticaret belgeleri, international trade documents, export documents, dış ticaret belgeleri, mobilya ihracatında proforma fatura, proforma fatura, payment terms, teklif faturası, quotation invoice, ticari fatura ile proforma fatura farkı, commercial invoice ve proforma invoice farkı